https://elib.belstu.by/handle/123456789/54311 2026-04-18T21:42:06Z https://elib.belstu.by/handle/123456789/54318 Title: Труды БГТУ. Серия 6, История, философия : научный журнал. - Минск, 2022. - № 1 2022-01-01T00:00:00Z https://elib.belstu.by/handle/123456789/49402 Title: «Разборы» шляхты як сродак дзяржаўнай саслоўнай палітыкі ў Расійскай імперыі Authors: Дамарад, Аляксей Анатольевіч Abstract: Артыкул прысвечаны дзяржаўнай палітыцы ў Расійскай імперыі ХІХ ст., накіраванай на змяншэнне колькасці прадстаўнікоў дваранскага саслоўя ў заходніх губернях. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай вялікая колькасць шляхты папоўніла шэрагі падданых расійскай кароны. Аднак традыцыі палітычнай анархіі і гаспадарчага заняпаду рабілі яе небяспечнай ў сацыяльна-палітычным плане. Падзеі першай паловы XIX ст. паказалі, што гэтая група насельніцва Беларусі не ўпісваецца ў дваранства і нават пагражае спакою ў дзяржаве. Таму ўлады Расійскай імперыі вымушаны былі праводзіць палітыку «разбораў» шляхты напрацягу дзесяцігоддзяў. Разглядаюцца прычыны і матывы, асаблівасці, эвалюцыя адносін да нетытулаванага дваранства на тэрыторыі Беларусі і Украіны. Падсумоўваюцца статыстычныя звесткі і вынікі палітыкі па скарачэнні шляхты 2022-01-01T00:00:00Z https://elib.belstu.by/handle/123456789/49401 Title: Памятные книжки Витебской губернии как справочно-информационный ресурс туризма Authors: Якуш, Надежда Михайловна Abstract: В статье анализируются материалы официальных справочно-адресных ежегодников, издаваемых Витебским губернским статистическим комитетом в 1861–1914 годах. Рассмотрены темы и содержание культурно-исторических обзоров, физико-географических описаний губернского пространства, справочная информация о дорожном и почтовом сообщении, предложения бытовых и досуговых услуг, изложенные в приложениях. Исследуемые материалы соотнесены с процессами становления в Российской империи организационной структуры экскурсионного, религиозного, лечебно-оздоровительного, культурно-образовательного туризма. В этой связи отражена тематическая насыщенность и иллюстративное оформление исторических и этнографических материалов, описаний основных достопримечательностей в Витебске и уездных городах, а также памятников религиозной культуры и искусства. Выделены моменты наполненности памятных книжек губернии справочными данными и информацией, которая необходима для организации туристского путешествия. Подчеркнуты качественные изменения характера и формы предоставляемой информации, вызванные усилением научно-образовательной и культурно-познавательной мотивации путешествия, ростом общей мобильности населения. 2022-01-01T00:00:00Z https://elib.belstu.by/handle/123456789/49400 Title: Эвалюцыя дзяржаўнай палітыкі ў сферы народнай асветы і кадравага забеспячэння школы Беларусі ў канцы ХІХ ст. Authors: Астрога, Валянціна Міхайлаўна Abstract: У артыкуле разглядаецца праблема эвалюцыі адукацыйнай палітыкі самаўладдзя ў канцы ХІХ ст. Падкрэсліваецца, што тэндэнцыі і накірункі развіцця дзяржаўнай палітыкі ў сферы адукацыі былі абумоўлены агульнай палітычнай і сацыяльна-эканамічнай сітуацыяй у краіне, а таксама пад’ёмам грамадска-педагагічнага руху за дэмакратызацыю народнай адукацыі. Паказана, што Міністэрства народнай асветы клапацілася не столькі аб распаўсюджванні асветы, колькі аб ахове яе «разумнымі абмежаваннямі», што выражалася ў пашырэнні сеткі царкоўных школ, стрымліванні падрыхтоўкі педагагічных кадраў, устанаўленні строгага нагляду за прафесійнай дзейнасцю настаўнікаў. У адпаведнасці са сваімі палітыка-ідэалагічнымі мэтамі царызм фарміраваў «ідэальнага працаўніка»: адданага царкве, прастолу, сціплага, непрыкметнага і паслухмянага, які ў сваёй педагагічнай дзейнасці павінен быў праводзіць афіцыйны курс і апірацца на такія сацыяльна-палітычныя і духоўныя каштоўнасці, як самаўладдзе, праваслаўе, народнасць 2022-01-01T00:00:00Z