https://elib.belstu.by/handle/123456789/58110 2026-04-19T07:29:16Z https://elib.belstu.by/handle/123456789/58151 Title: Образы национального и общего прошлого в представлениях белорусов и россиян Authors: Крючек, Петр Степанович; Ракачев, Вадим Николаевич; Ракачев, Дмитрий Николаевич; Сергеев, Всеволод Николаевич Abstract: В статье представлены результаты социологического исследования, направленного на изучение представлений об общем и национальном прошлом российской и белорусской студенческой молодежи. Проведенный анализ позволяет заключить, что современная студенческая молодежь как в России, так и в Беларуси придает важное значение истории, считает необходимым сохранять и транслировать прошлое для будущих поколений. Свой интерес молодежь подтверждает достаточно высоким уровнем знаний в области истории как национальной, так и общей. Именно в этом аспекте появляется возможность определить то поле, которое представляет собой общее прошлое России и Беларуси, а также выявить область представлений, образующих поля национального прошлого. 2023-01-01T00:00:00Z https://elib.belstu.by/handle/123456789/58150 Title: Метрыка Вялікага Княства Літоўскага як крыніца па гісторыі Мінскай мытні Authors: Астрога, Віктар Аляксандравіч Abstract: У артыкуле разглядаецца метрыка Вялікага Княства Літоўскага як унікальная і змястоўная крыніца для вывучэння гісторыі Мінскай мытні і мытнай гісторыі Беларусі адпаведнага гістарычнага перыяду. Дадзена характарыстыка дакументаў метрыкі, якія змяшчаюць інфармацыю пра «Меньскую мытную камору» – Мінскую мытню. Адзначана навуковая нявывучанасць праблемы метрыкі ВКЛ як крыніцы па беларускай мытнай гісторыі. Пазначаны найбольш важныя аспекты гісторыі мінскай мытні ў разнастайных дакументах метрыкі, пераважна «лістах» на арэнду мыта: умовы арэнды мытнай каморы, персаналіі кіраўнікоў Мінскай мытнай каморы, тэрміны і тэхналогіі збірання мыта, вызваленне ад уплаты мыта і бязмытныя лісты спагнання прамыта. Падкрэслена, што Літоўская метрыка можа стаць лексічным рэзервам для ўдасканальвання сучаснай беларускай мытнай тэрміналогіі. Зроблена выснова, што метрыка Вялікага Княства Літоўскага, нягледзячы на пэўную некамплектнасць дакументаў, з’яўляецца найбагацейшым зборам факталагічнага матарыялу па гісторыі мінскай мытні. 2023-01-01T00:00:00Z https://elib.belstu.by/handle/123456789/58149 Title: Кантроль губернатараў за сялянскім самакіраваннем у Беларусі (1864–1917 гг.) Authors: Ляпешкін, Яўген Мікалаевіч Abstract: У артыкуле разгледжаны механізм кантролю губернатара за сялянскім самакіраваннем. Паказана, што нагляд ажыццяўляўся праз міравых пасрэднікаў, павятовыя міравыя з’езды (у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях з 1878 г. – праз павятовыя па сялянскіх справах прысутнасці) і губернскія па сялянскіх справах прысутнасці, а ў пачатку ХХ ст. – праз земскіх начальнікаў, павятовыя з’езды і губернскія прысутнасці. У сваю чаргу, губернскія па сялянскіх справах прысутнасці (губернскія прысутнасці), дзе старшынстваваў губернатар, назіралі за іншымі з пералічаных органаў. Адзначана, што гэтыя інстытуты камплектаваліся праз прызначэнні міністра ўнутраных спраў, генерал-губернатара і з удзелам кіраўніка губерні. Зроблена выснова, што ў Беларусі ў механізме нагляду за сялянскім грамадскім кіраваннем губернатару надавалася большае значэнне, чым у цэнтральных расійскіх губернях 2023-01-01T00:00:00Z https://elib.belstu.by/handle/123456789/58148 Title: Проблемы философии культуры в белорусской культурологической мысли (конец XIX – начало XX в.) Authors: Коледа, Инна Владимировна Abstract: В статье рассматриваются основные тенденции развития белорусской культурологической мысли конца XIX – начала XX в. Это время активного становления науки о белорусской культуре, или собственно культурологии. Духовно-культурное движение оформляется в качестве белорусоведения и закрепляет тему белорусской культуры в статусе предмета научного анализа. История белорусской культуры становится самостоятельным направлением исследовательских интересов. Белорусская интеллигенция критически перерабатывает духовное народное наследие, от идей национального самосознания как этнического фактора продвигается к идеям национальным как фактору идейно-политическому. В этот период народные белорусские писатели выступили своеобразными идеологами, которые имели конкретные классовые корни и исторические задачи. В конце XIX – начале XX в. белорусское культуроведение было связано с общим процессом национального возрождения и являлось одновременно его причиной и следствием. В плане теоретических размышлений о культуре были вскрыты и переосмыслены архетипические пласты традиционной культуры, сформулированы исторические закономерности развития народного духа. 2023-01-01T00:00:00Z